ส้มตำ: อธิบายแต่ละแบบให้ตรงกับจานจริง

ชื่อ “ส้มตำ” อย่างเดียวอาจยังไม่พอให้ลูกค้ารู้ว่าร้านใช้มะละกอชนิดใด ใส่ปลาร้าหรือไม่ และเผ็ดประมาณไหน ร้านที่ขายหลายแบบควรแยกรายการพร้อมคำอธิบาย รูป และราคาของแต่ละแบบ แทนการใช้ภาพหนึ่งจานอธิบายทุกสูตร

ส้มตำทั่วไปมีอะไร และอะไรเปลี่ยนตามร้าน?

Thailand Foundation แนะนำส้มตำ ในชุดสูตรอาหารไทย และสูตรตัวอย่างใช้มะละกอดิบ พริก กระเทียม มะเขือเทศ ถั่วฝักยาว น้ำมะนาว น้ำปลา น้ำตาลปี๊บ ถั่วลิสง และกุ้งแห้ง รายการนี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่ง ไม่ใช่ส่วนผสมที่มีในทุกจาน ลูกค้าควรได้รับข้อมูลจากสูตรร้าน ไม่ใช่จากสูตรทั่วไป

ถ้าร้านใช้ผลไม้หรือผักอื่นแทนมะละกอ ใช้เครื่องปรุงต่างกัน หรือไม่มีถั่วลิสง ให้เขียนชื่อและภาพตรงกับสิ่งที่เสิร์ฟจริง ไม่คัดข้อความว่า “ส้มตำไทย” มาใช้กับตำทุกชนิด

ตำไทย ตำปลาร้า และตำปูปลาร้าต่างกันอย่างไร?

เมนูตำไทยในสูตรตัวอย่างข้างต้นอาจมีถั่วลิสงและกุ้งแห้ง ส่วน Thailand Foundation อธิบายปลาร้า ว่าเป็นเครื่องปรุงจากปลาหมัก และพบในส้มตำปลาร้า แต่การมีคำว่า “ปลาร้า” ไม่บอกว่ายังมีถั่ว กุ้งแห้ง ปู หรือเครื่องปรุงชนิดอื่นด้วยหรือไม่ ร้านควรระบุเพิ่มตามสูตรตนเอง

• ชื่อแบบ: แยกตำไทย ตำปลาร้า ตำปูปลาร้า หรือแบบอื่นที่ร้านขายจริง
• ส่วนผสมเด่น: บอกว่ามีปลาร้า ปู กุ้งแห้ง ถั่วลิสง หรือเครื่องปรุงอื่นตามสูตรร้าน
• รูปและราคา: ให้ตรงกับแต่ละรายการ โดยเฉพาะเมื่อมีตัวเลือกเพิ่มวัตถุดิบ

ความเผ็ดและสารก่อภูมิแพ้ต้องตรวจอย่างไร?

จำนวนพริกและความเผ็ดไม่มีมาตรฐานเดียวสำหรับทุกครัว หากรับคำขอ “ไม่เผ็ด” ให้ตรวจว่าพริกอยู่ในเครื่องปรุงที่เตรียมไว้แล้วหรือไม่ ถ้าปรับไม่ได้ควรบอกลูกค้าตรง ๆ ไม่แสดงสัญลักษณ์ว่าไม่เผ็ดโดยไม่มีขั้นตอนรองรับ

หากลูกค้าแพ้อาหาร การงดถั่วหรือกุ้งแห้งอย่างเดียวไม่ใช่คำรับรองว่าจานปลอดภัย ต้องตรวจน้ำปลา ปลาร้า ซอส ฉลากวัตถุดิบ อุปกรณ์ และการสัมผัสข้ามในครัวตามกรณี ก่อนตอบลูกค้า อ่าน แนวทางอธิบายสารก่อภูมิแพ้ เพิ่มเติม

ตัวอย่างคำอธิบายที่นำไปปรับได้

หากเป็นสูตรที่ร้านทำจริง อาจเริ่มจาก “ส้มตำมะละกอดิบ ใส่ถั่วลิสงและกุ้งแห้ง ปรุงเปรี้ยวเผ็ด ไม่ใส่ปลาร้า” หากร้านใช้ปลาร้า ไม่มีถั่ว หรือปรับรสต่างจากตัวอย่าง ต้องแก้ข้อความก่อนแปลและก่อนเลือกภาพ คำอธิบายทั่วไปนี้ไม่แทนการตรวจข้อมูลแพ้อาหารของร้าน

วางรายการตำทุกแบบไว้ในข้อมูลเมนูชุดเดียวกันตาม คู่มือวางแผนเมนูร้านเล็ก แล้วตรวจชื่อ รูป ราคา และส่วนผสมก่อนเผยแพร่หน้าเมนูหลายภาษา ดู ขั้นตอนจัดทำคำแปลเมนู เมื่อต้องอธิบายความต่างของแต่ละแบบให้ลูกค้าอ่านเข้าใจ